Periode 1939 -1945

Zeeoorlog

Zeemijnen

Zeemijnen werd voor het eerst massaal gebruikt tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Francis Clark

Portretfoto van Francis Clark, één van de op Vlieland begraven militairen.

Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werd veel gebruik gemaakt van de zeemijn. Inmiddels was de zeemijn verder ontwikkeld en werden er ook magnetische mijnen gelegd.

De zogenaamde contact- mijn werd echter door de Duitse en Engelse marine nog steeds intensief gebruikt als versperringen voor de eigen kust en van gedeeltes van de Noordzee.

Een contactmijn is met een staaldraad verbonden aan zijn verankering, de mijnstoel.

Bij stormweer kwam het geregeld voor dat er mijnen van hun verankering sloegen en op drift raakten om uiteindelijk ergens aan te spoelen.Op het strand van Vlieland zijn sinds de Eerste Wereldoorlog vele zeemijnen aangespoeld.

F.H. Clark

Grafsteen F.H. Clark op het oorlogsgravengedeelte van het kerkhof op Vlieland.

 

Omdat er langs de Noordzeekust van Vlieland strekdammen liggen kwam het geregeld voor dat een zeemijn bij het aanspoelen tegen een strekdam spoelde en vervolgens detoneerde met grote schade aan de strekdam tot gevolg. Ook waren losgeslagen zee- mijnen een groot gevaar voor de veerboten die tijdens de oorlogsjaren ongeregelde diensten voer.


Lieutenant- Commander Frederick Arthur SMYTH,
Royal Naval Reserve.

Nadat Fred Smyth zijn middelbare schoolopleiding aan de Ilfracombe Secondary School had afgerond ging hij meteen naar zee. Hij begon als leerling-zeeman bij de William Rearden Smith Scheepvaartmaatschappij in Cardiff. Deze maatschappij zond vrachtschepen over de gehele wereld uit.Hij was aan boord van stoomschip ‘Buckaness’ toen deze op de rotsen liep bij het kanaaleiland Alderney. Dit gebeurde tijdens zijn tweede jaar op zee.SMYTH, Frederick ArthurHij bleef varen en hij behaalde uiteindelijk zijn tweede stuurman papieren tijdens zijn werk op een klein vrachtschip dat wijn vervoerde van Oporto in Portugal naar Swansea in Zuid-wales.Zijn volgende maatschappij was British Tankers waar hij begon als eerste stuurman en waar hij uiteindelijk zijn gezagvoerder documenten behaalde.De lange perioden van afwezigheid als gevolg van zijn buitenlandse reizen begonnen minder aantrekkelijk te worden.Uiteindelijk gaf hij gehoor aan de verzoeken van zijn vrouw om een baan te zoeken die hem meer tijd gaf om thuis te zijn.Hij ging aan het werk bij P.A. Campbell’s passagiers-en plezierstomers die de overtocht verzorgde in het Bristol Kanaal.In de zomer van 1938 werd hij gezagvoerder van de raderboot ‘Waverley’ en toen op 3 september 1939 de oorlog uitbrak bleef hij op het schip toen de Royal Navy haar overnam en ombouwde voor het gebruik als mijnenveger vanuit de haven van Harwich.De ‘Waverley’ was een van de schepen die werd uitgezonden om te assisteren bij de evacuatie van de geallieerde legers vanuit Duinkerken.Fred Smyth kreeg een eervolle vermelding voor zijn heldhaftige optreden tijdens deze evacuatie. Fred’s ervaringen opgedaan tijdens het oversteken van de Atlantische Oceaan kwamen hem goed van pas toen hij naar de Verenigde Staten werd gestuurd om Lading Ship Tank 80 van de werf van de Jefferson Boat and Machine Company op te halenLST 80 was een schip met een waterverplaatsing van 1625 ton, een lengte van 110 meter, 16 meter breed en een diepgang aan de voorzijde van 1 meter en aan de achterzijde 3,30 meter.Het schip had twee dieselmotoren van 1800 paardenkrachten die het een snelheid gaf van 10 knopen.
De bewapening bestond uit een 12-ponder luchtdoelgeschut en zes stukken 20-mm luchtdoelgeschut. Een LST (2) kon achttien tanks van 30 ton vervoeren of zevenentwintig 3-tons vrachtwagens, 8 jeeps en 177 manschappen.Het schip werd op 19 juli 1943 overgedragen aan d, Royal Navy onder de zogenaamde Lend-Lease overeenkomst tussen Amerika en zijn bondgenoten.Vanaf dat moment werd de naam van LST (2) 80 omgedoopt tot; His Majesties ShipL.S.T  80. Fred Smyth zou de rest van zijn leven op deze LST blijven varen.Het lijkt mij in dit verband goed om in te gaan op de historie van de Landing Ship Tank.

Landing Ship Tank 80

Foto van Landing Ship Tank 80.

LANDING SHIPS TANK (LST).

De vraag naar de eerste LST’s kwam in 1940 toen er een behoefte was aan schepen die tanks direct op een strand, waar ook ter wereld, konden zetten.

Foto grafsteen Fred Smyth, begraven op het oorlogsgravengedeelte van het kerkhof op Vlieland

Foto grafsteen Fred Smyth, begraven op het oorlogsgravengedeelte van het kerkhof op Vlieland

Fred Smyth was commandant van LST 80, toen deze op een mijn liep en zonk.
Het stoffelijk overschot van Smyth ligt op Vlieland begraven.


 Kerkhof van Vlieland

Opname gemaakt na 1940 met graven aangespoelde franse militairen, omgekomen bij de evacuatie bij Duinkerken

Opname gemaakt na 1940 met graven aangespoelde franse militairen, omgekomen bij de evacuatie bij Duinkerken

 

Opname van de begrafenis van aangespoelde militairen. Vermoedelijk gemaakt in 1940. De begrafenis vind plaats met militaire eer, een detachement van de Kriegsmarine staat opgesteld, de dominee houdt een rede bij de open groeve.

Opname van de begrafenis van aangespoelde militairen. Vermoedelijk gemaakt in 1940.
De begrafenis vond met militaire eer plaats, een detachement van de Kriegsmarine staat opgesteld, de dominee houdt een rede bij de open groeve.

Heldengedenktag op Vlieland

Heldengedenktag op Vlieland

In Duitsland bestond tot 1933 de Volkstrauertag, een dag vergelijkbaar met de Nederlandse Dodenherdenking op de 4de mei.
Toen de Nazi’s aan de macht kwamen, werd deze dag benoemt tot Heldengedenktag.
De Heldengedenktag werd een belangrijke propaganda gebeurtenis in nazi Duitsland.
Zo werd ook op Vlieland aandacht besteed aan de Heldengedenktag, die op de zondag op- of voor 16 maart plaats vond.
De opname toont een Duitse erewacht bij het graf van een drenkeling van de Kriegsmarine.
De opname is waarschijnlijk in maart 1941 gemaakt, de jaren daarna werden Duitse drenkelingen in Leeuwarden begraven.

Vlielandse schoolkinderen leggen bloemen bij de oorlogsgraven. Hiermee werd een traditie gestart die tot heden door gaat

Vlielandse schoolkinderen leggen bloemen bij de oorlogsgraven. Hiermee werd een traditie gestart die tot heden door gaat

Begrafenis op Vlieland van aangespoelde militairen. De ceremonie vindt plaats met militaire eer, de opname toont een detachement van de Kriegsmarine die op commando van een officier saluutschoten lost.

Begrafenis op Vlieland van aangespoelde militairen. De ceremonie vindt plaats met militaire eer, de opname toont een detachement van de Kriegsmarine die op commando van een officier saluutschoten lost.


Omgekomen eilanders

Vier Vlielanders keerden na vijf jaren oorlog niet terug naar het eiland. Dit waren;

Cornelis Dirk Bakker. Deze 20-jarige Vlielander kwam op 28 februari 1942 om het leven bij de Slag in de Java­zee.

Dingeman den Hartog kwam op 7 maart 1942 om het leven bij de ondergang van M.S. Poelau Bras.

De Poelau Bras ging ten onder na een bombardement door Japanse vliegtuigen in de Timorzee.

Mede-eilander en bemanningslid matroos/ka-nonnier Hendrik de Breed overleefde de aanval en belandde uiteindelijk in Japans krijgs-gevangenschap. Hij keerde in 1945 terug naar Vlieland.

Dirk de Koning kwam op 1 juni 1943 op 28-jarige leeftijd om het leven als bemanningslid van KLM DC-3 ‘Ibis’ op de lijn Lissabon-London toen dit toestel door Duitse jachtvliegtuigen boven de Golf van Biskaje werd neergeschoten.

Jaap Meijer was Brigadier bij het Koninklijk Nederlands In­disch Leger in Indonesië en werd door de Japanners krijgsge­vangen genomen.

Hij stierf op 12 oktober 1943, op 25 jarige leeftijd, in een kamp in Thailand alwaar hij te werk was gesteld aan de Birma-spoorlijn .


films over dit onderwerp
wiki
wiki
contact